PDF/UA Certificering (ISO 14289)

Wat is PDF/UA en Waarom is Het Belangrijk?

PDF/UA (Universele Toegankelijkheid), formeel bekend als ISO 14289, is de internationale standaard die definieert wat een PDF-document toegankelijk maakt. In tegenstelling tot WCAG, dat algemene toegankelijkheidsrichtlijnen biedt die van toepassing zijn op alle digitale content, specificeert PDF/UA exacte technische vereisten voor het PDF-formaat zelf.

De 'UA' in PDF/UA staat voor Universele Toegankelijkheid—een PDF die voldoet aan deze standaard zou toegankelijk moeten zijn voor alle gebruikers, ongeacht de hulptechnologie die ze gebruiken. Of iemand je document benadert met JAWS, NVDA, VoiceOver, of een brailleleesregel, een PDF/UA-conform document zal correct werken.

Waarom PDF/UA Certificering Belangrijk Is PDF/UA compliance gaat niet alleen over toegankelijkheid—het is steeds vaker een zakelijke vereiste. Europese overheidsinkoop verplicht vaak PDF/UA compliance voor documentindieningen. De European Accessibility Act verwijst naar PDF/UA via EN 301 549. Veel enterprise-klanten vereisen nu PDF/UA certificering als onderdeel van leveranciersbeoordelingen.

Cruciaal is dat PDF/UA machine-verifieerbare vereisten biedt. In tegenstelling tot WCAG, waar veel succescriteria menselijk oordeel vereisen, kunnen PDF/UA-vereisten worden gevalideerd met geautomatiseerde tools zoals PAC (PDF Accessibility Checker). Dit maakt het makkelijker om compliance te verifiëren en objectieve certificering te leveren.

PDF/UA Technische Vereisten: De Complete Breakdown

PDF/UA definieert specifieke technische vereisten georganiseerd over verschillende categorieën, waarbij het Matterhorn Protocol deze opsplitst in 136 testbare checkpoints. Het begrijpen van deze vereisten is essentieel voor het creëren van documenten die certificering halen.

Structuurvereisten Elk element van content moet ofwel getagd zijn of gemarkeerd als artifact. Tags moeten semantisch geschikt zijn—een kop moet H1-H6 tags gebruiken, niet alleen vetgedrukte paragraaftekst. De tagstructuur moet een logische leesvolgorde definiëren die logisch is wanneer gelineariseerd. Het document moet een titel hebben in zijn metadata en een PDF/UA-identifier bevatten die conformiteit aan de standaard declareert.

Tekstvereisten Alle tekst moet Unicode-gemapt zijn, wat betekent dat schermlezers daadwerkelijke karakters kunnen extraheren in plaats van glyph-codes. De documenttaal moet gedeclareerd zijn, met taalwisselingen inline gemarkeerd waar van toepassing. Lettertypes moeten ingebed zijn of juiste fallback-definities hebben. Tekst moet daadwerkelijke tekstcontent zijn, geen afbeeldingen van tekst.

Tabelvereisten Tabellen moeten juiste TH (tabelkop) en TD (tabeldata) markup gebruiken. Kopcellen moeten geassocieerd zijn met datacellen door scope-attributen of ID/Headers-relaties. Complexe tabellen met samengevoegde cellen of meerdere kopniveaus vereisen expliciete kopcel-associaties. Layouttabellen (gebruikt voor visuele positionering in plaats van data) moeten als artifacts worden gemarkeerd.

Afbeelding en Graphics Vereisten Elke afbeelding moet ofwel alternatieve tekst hebben (voor betekenisvolle afbeeldingen) of als artifact zijn gemarkeerd (voor decoratieve elementen). Complexe afbeeldingen zoals grafieken, diagrammen en infographics vereisen gedetailleerde beschrijvingen die dezelfde informatie overbrengen als het visuele. Figuuronderschriften moeten correct geassocieerd zijn met hun afbeeldingen.

Formuliervereisten Alle formuliervelden moeten programmatische labels hebben die schermlezers aankondigen. Veldbeschrijvingen en instructies moeten worden geleverd. Tabvolgorde moet een logische volgorde volgen. Verplichte velden moeten zowel visueel als programmatisch worden geïdentificeerd. Keuzerondjes en checkboxes moeten correct gegroepeerd zijn.

Navigatievereisten Documenten met hiërarchische structuur moeten bladwijzers bevatten die de logische documentoutline reflecteren. Koppenstructuur moet logisch en hiërarchisch zijn (H1 gevolgd door H2, niet H1 gevolgd door H4). Links moeten betekenisvolle tekst hebben, niet 'klik hier.' Inhoudsopgave-items moeten linken naar hun corresponderende secties.

PDF/UA vs WCAG: Complementaire Standaarden voor Complete Compliance

PDF/UA en WCAG worden vaak samen genoemd, maar ze dienen verschillende doelen en hebben verschillende scopes. Begrijpen hoe ze zich verhouden is cruciaal voor het bereiken van uitgebreide documenttoegankelijkheid.

PDF/UA: Technische Specificatie PDF/UA vertelt je precies hoe toegankelijkheidsfuncties te implementeren in PDF-formaat. Het specificeert tagnamen, attribuutvereisten en technische structuren. Vereisten zijn binair—je document voldoet eraan of niet. Validatie is grotendeels automatiseerbaar met tools zoals PAC.

WCAG: Toegankelijkheidsprincipes WCAG biedt algemene richtlijnen voor alle digitale content. Het moet worden geïnterpreteerd voor PDF-context (wat EN 301 549 Sectie 10 doet). Veel criteria omvatten subjectief oordeel—is alt-tekst 'voldoende'? Is contrast 'adequaat'? Volledige validatie vereist handmatig testen naast automatisering.

Waar Ze Overlappen Beide standaarden vereisen juiste documentstructuur, alternatieve tekst voor afbeeldingen, toetsenbordtoegankelijkheid voor formulieren, en betekenisvolle navigatie. Een document dat voldoet aan PDF/UA zal aan de meeste WCAG-structuur en contentvereisten voldoen.

Waar Ze Verschillen PDF/UA behandelt geen kleurcontrast—je kunt een PDF/UA-conform document hebben met lichtgrijze tekst op witte achtergrond. WCAG 1.4.3 vereist 4.5:1 contrast voor normale tekst. PDF/UA behandelt geen cognitieve toegankelijkheidsoverwegingen zoals leesniveau of consistente terminologie die WCAG adresseert.

Best Practice: Bereik Beide Voor complete toegankelijkheidscompliance moeten documenten voldoen aan zowel PDF/UA als WCAG 2.2 AA. PDF/UA waarborgt technische interoperabiliteit met hulptechnologieën. WCAG waarborgt dat de content waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust is voor alle gebruikers. Bij EqualXS certificeren we tegen beide standaarden.

Hoe PDF/UA Certificering Werkt: Van Audit tot Certificaat

PDF/UA certificering omvat systematische validatie tegen de ISO 14289 standaard, waarbij geautomatiseerd testen wordt gecombineerd met expert handmatige review. Hier is hoe EqualXS certificering benadert.

Stap 1: Initiële Beoordeling We beginnen met geautomatiseerde analyse met PAC (PDF Accessibility Checker), de gezaghebbende gratis tool van de PDF Association. PAC valideert tegen de 136 checkpoints van het Matterhorn Protocol, en identificeert structurele issues, ontbrekende tags en technische non-conformiteiten. Dit geeft een baseline begrip van je document's compliance-status—de meeste documenten falen 20-40 checkpoints bij eerste analyse.

Stap 2: Handmatige Expert Review Geautomatiseerde tools vangen technische issues maar kunnen contentkwaliteit niet evalueren. Onze toegankelijkheidsexperts reviewen handmatig: alternatieve tekstkwaliteit (accuraat, beknopt, betekenisvol), leesvolgordelogica (vooral in complexe layouts), semantische geschiktheid van tags, formulierveldbruikbaarheid, en navigatie-effectiviteit. Deze menselijke review vangt de issues die automatisering mist—en dit zijn vaak de issues die echte gebruikers het meest impacteren.

Stap 3: Remediatie Voor documenten die niet slagen, voeren we remediatie uit om compliance te bereiken. Dit omvat toevoegen of corrigeren van PDF-tags, repareren van leesvolgorde, schrijven van geschikte alternatieve tekst, herstructureren van formulieren voor toegankelijkheid, en toevoegen van navigatiehulpmiddelen. Voor documenten met hoog volume remediëren we sjablonen om te waarborgen dat toekomstige documenten vanaf het begin correct worden gecreëerd.

Stap 4: Hulptechnologie Testen Voor certificering testen we documenten met echte schermlezers—NVDA, JAWS en VoiceOver—om real-world bruikbaarheid te verifiëren. Een document kan technische validatie halen maar toch een slechte gebruikerservaring bieden. Dit testen waarborgt praktische toegankelijkheid, niet alleen technische compliance.

Stap 5: Certificering Na validatie verstrekken we een PDF/UA compliance-certificaat dat documenteert: de standaardversie (PDF/UA-1 of PDF/UA-2), validatiemethodologie, testdatum en certificaatgeldigheid. Deze certificering voldoet aan Europese publieke inkoopvereisten en levert auditbewijs voor toegankelijkheidscompliance-programma's.